Zekâ, yaratıcılık, sanat, liderlik kapasitesi veya özel akademik alanlarda yaşıtlarına göre yüksek düzeyde performans gösteren ve bu tür yeteneklerini geliştirmek için okul tarafından sağlanamayan hizmet veya faaliyetlere gereksinim duyan çocuklardır.

Nasıl Fark Edilir?

  • Gelişimin tüm alanlarında yaşıtlarının ilerisindedir.
  • Erken yürür, erken konuşur, okumayı erken yaşta öğrenirler.
  • Sürekli soru sorarlar, meraklıdırlar.
  • Zihinsel ve fiziksel olarak büyük bir enerjiye sahiptirler.
  • Ayrıntılara olağanüstü dikkat ederler.
  • Öğrenme ve bilgiye sürekli açlık duyarlar.
  • Zengin sözcük hazinesine sahiptirler. Kelimeleri doğru telaffuz ederler, yerli yerinde kullanırlar ve akıcı bir konuşmaları vardır.
  • Çabuk öğrenme, kavrama ve akılda tutma özellikleri vardır.
  • Uzun süre dikkatlerini bir konu üzerinde yoğunlaştırabilirler.
  • İlgi alanları geniştir.
  • Karmaşık problemler çözmekten hoşlanırlar.
  • Sorumluluk duyguları kuvvetlidir. Sorumluluk almayı çok ister ve bunu yerine getirmekten çok hoşlanırlar.
  • Gözlem yetenekleri güçlüdür.
  • Genelleme ve soyutlama yaparak bilgilerini başka alanlara aktarabilirler.
  • Sebep-sonuç ilişkisine ilgi duyarlar.
  • Yaratıcılık ve mucitlik özellikleri vardır.
  • Azimli ve sebatlıdırlar.
  • Kendilerine güvenleri tamdır.
  • Espri yetenekleri vardır.
  • Duyarlıdırlar, başkalarına karşı empati duyarlar.
  • Güçlü bir konsantrasyona sahiptirler.
  • Liderlik özellikleri vardır.
  • Amaçlarına ulaşmaktan ve başarıdan zevk duyarlar.
  • Orijinal ve eleştirel düşünceye sahiptirler.
  • Başkalarıyla kolayca iş birliği yaparlar.
  • Alçak gönüllüdürler, başkalarına yardım etmekten hoşlanırlar.
  • Çalışkandırlar.

Öğretmene Öneriler

  • Üstün zekâlı olduğu düşünülen öğrenciler öncelikle durumu tespit etmek için okul rehber öğretmenine yoksa Rehberlik Araştırma Merkezine bizzat götürülmelidir.
  • Öğrencilerin seviyelerine uygun uyaranlar verilmelidir.
  • Üstün zekâlı olduğu tespit edilen öğrenci ikinci plana itilmemelidir.
  • Çocukların, yaratıcı yanları geliştirilmeli, daha zor sorular sorulmalı ve yeni fikirler geliştirilmelidir.
  • Derslerle ilgili araştırma ağırlıklı ek ev ödevleri verilmelidir.
  • İlgilendikleri alanlarda proje çalışmaları yapmalarına ve bunu sınıfla paylaşmalarına olanak tanınmalıdır.
  • Çalışmaları, grupları ve sınıf oyunlarını yönetmelerine fırsat tanınmalıdır.
  • Üstün zekâlıları tanımlamada kesinlikle fiziksel özellikler kullanılmamalıdır.
  • Yeteneklerinde farklılık gösteren çocuklar için uzmanlardan yardım alınmalıdır.
  • Sınıf düzeyini temel almaksızın konularda kendi hızlarına göre ilerlemelerine fırsatlar tanınmalıdır.
  • Resim, müzik, beden eğitimi gibi özel yetenek gerektiren dersler ihmal edilmemelidir.
  • Çocuğun çalışma ve ödevlerini sınıfın işlemekte olduğu konularda ve aynı tempoda tutmaya çalışılmamalı, onun güç ve süratine uygun ödevler verilmelidir.
  • Tartışma, proje ve dramatizasyon çalışmalarına önem verilmelidir.
  • Tasnif, organize etme ve maddelendirme olanağı veren fırsatlar hazırlanmalıdır.
  • Ders etkinliklerinde kitabi etkinliklerden çok, geniş gözlem ve deneylere yer verilmelidir.
  • Kendilerine özgü ilgileri olduğundan grupla olduğu kadar bireysel çalışmalara da önem verilmelidir.
  • Başarılarını, sınıf arkadaşlarının başarı seviyesi ile değil kendi öğrenme gücü ve sürati ile karşılaştırmalıdır.
  • Anne ve baba ile bu konuda işbirliği yapmalı, onlara çocuklarını ihmal etmeden ve gurura kapılmadan yetiştirmek için gerekli anlayış kazandırmaya çalışılmalıdır.
  • “Sen, bu sınıfın en iyisisin.”, “Sen, en iyisini yaparsın.” gibi mükemmeliyetçiliği amaçlayan ifadelerin kullanılmasından kaçınılmalıdır.

Anne Babaya Öneriler

  • Çocukta fark edilen akademik ve sosyal becerilerdeki farklılık gözlemlenip değerlendirmeli, sınıf öğretmeni bu durum hakkında bilgilendirilerek yardım talebinde bulunulmalıdır.
  • Çocuğun üstün zekâlı ve üstün yetenekli olduğu tespit edildiğinde çocuk bundan haberdar edilmemelidir.
  • Çocukla her fırsatta ilgilenilmelidir.
  • Anne baba olarak üstün zekâlı, üstün yetenekli bir çocuğa sahip olma nedeniyle gelişen aşırı gurur çocuğun sağlıklı gelişimini engelleyebilir.
  • Eğer başka kardeşleri varsa, ikisine de aynı şekilde davranılmalıdır. Farklı diye kesinlikle ihmal etmeyip, bakımı diğer kişilere bırakılmamalıdır.
  • Çocuğun zekası ve yeteneğini kullanabileceği ve deşarj olabilmesini sağlayıcı yapboz, satranç, labirent oyunları gibi malzemeler alınmalı, sinema, tiyatro, resim, müzik gibi kültürel etkinliklere teşvik edilmelidir.
  • Çocuğun sorduğu sorulara kesin ve net cevaplar verilmeye çalışılmalıdır.
  • Çocuğun zekâ işlevleri ve yetenekleri normalden farklı olduğu için özel eğitime ihtiyacı olduğu unutulmamalıdır.
  • Çocuğun ruhsal ve duygusal özellikleri için bir uzmanla her zaman diyalog halinde bulunulmalıdır.

Screen Shot 2015-01-13 at 17.17.48

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir